Met voeding je hormonen in balans brengen

Ongesteld zijn, zwanger zijn, de overgang …. Het vrouwenlichaam leidt een turbulent leven! De hormoonconcentraties in een vrouwenlichaam kunnen nogal eens schommelen waardoor er disbalansen kunnen ontstaan in de hormoonhuishouding. Deze disbalansen kunnen typische vrouwenkwaaltjes veroorzaken zoals PMS (Pre Menstrueel Syndroom), hevige menstruatieklachten, (chronische) blaasontsteking, candida schimmelinfecties, bloedarmoede, botontkalking, opvliegers en  depressie… Het lichaam heeft het vermogen om de hormoonhuishouding zelf te corrigeren. Echter wanneer er sprake is van teveel stress, te weinig beweging, te veel toxische stoffen of verkeerde voeding kan dit vermogen worden aangetast waardoor de hormonen structureel uit balans raken. Met voeding kun je hierop inspelen, de klachten verminderen en soms zelfs voorkomen.

Hormoondisbalans

Eén van de meest voorkomende hormoon disbalansen bij vrouwen zijn een teveel aan oestrogenen, ook wel oestrogeendominantie genoemd. Oestrogenen zijn vrouwelijke geslachtshormonen die voor het grootste deel worden geproduceerd door de eierstokken, en daarnaast ook door de bijnieren, lever, borstklieren en vetcellen. Mannen produceren dit hormoon ook maar in veel mindere mate dan vrouwen. Oestrogenen spelen een belangrijke rol bij verschillende processen in het vrouwelijk lichaam zoals regulatie van de menstruatie cyclus en de ontwikkeling van vrouwelijke geslachtskenmerken. Ook zorgt het voor sterke botten,  een mooie huid, emotioneel evenwicht, gezond libido, normale bloeddruk en cholesterolspiegel, elastische slagaderwanden en de vaginale vochtbalans. Oestrogeen is dus nodig om nagenoeg alle lichaamsweefsels te behouden en onderhouden.

Gevolgen van een oestrogeen disbalans

Een oestrogeen disbalans kan veel gezondheidsproblemen veroorzaken. Een tekort kan bijvoorbeeld leiden tot het uitblijven van de menstruatie, onregelmatige menstruatie, haaruitval, botontkalking, vaginale droogheid, verlies van libido, stemmingswisselingen, geheugenproblemen, opvliegers, nachtelijk zweten en slecht slapen. Een tekort aan oestrogeen kan ontstaan door langdurige stress, een te laag vetpercentage en ongezonde leefgewoonten. Een teveel aan oestrogeen kan ook zorgen voor een laag libido. Het leidt tevens tot gewichtstoename en ligt aan de basis van veel westerse beschavingsziekten, zoals kanker, hart- en vaatziekten. Het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) en een traag werkende schildklier kunnen mede een gevolg zijn van een té hoog oestrogeengehalte.

Oorzaken van oestrogeendominantie

Oestrogeendominantie kan o.a. ontstaan door een te hoge inname van fyto-oestrogenen en xeno-oestrogenen uit voeding, anticonceptie met oestrogenen en een te hoog vetpercentage.

Fyto-oestrogenen zijn plantaardige stoffen die een oestrogeen-achtige uitwerking hebben in het lichaam. Het zit bijvoorbeeld in sojaproducten, peulvruchten, volkorengranen, cafeïne, kikkererwten, kiemgroenten, alfalfa, doperwten, noten, pinda’s, zaden als lijnzaad en in  linzen. Heb je een teveel aan oestrogeen dan kun je deze voedingsmiddelen dus beter vermijden. Voor vrouwen die in de overgang zijn en daardoor minder oestrogeen aanmaken, kunnen deze voedingsmiddelen juist overgangsklachten verminderen.

Xeno-oestrogenen zijn kunstmatige oestrogenen in bijvoorbeeld plastic verpakkingen, pesticiden op groenten en fruit, cosmetica, lichaamsverzorgingsproducten, zonnebrandcrèmes, medicijnen, schoonmaak- en wasmiddelen. Misschien heb je wel eens gehoord van parabenen in crèmes en bodylotion, SLS (sodium laureth sulfate) in shampoos of BPA ’s in plastics. Dit zijn allemaal stoffen die een oestrogeen-achtige uitwerking hebben in het lichaam. Het beste kun je kiezen voor onbespoten biologische groente en fruit en eten en drinken vermijden afkomstig uit plastic verpakkingen. Neem liever geen kant-en-klaar maaltijden en ook geen water of andere dranken uit plastic flesjes. Vooral wegwerp plastic zit namenlijk vol met BPA ’s.  Dit ‘’lekt’’ in het water en helemaal wanneer het plastic verwarmd wordt. Wanneer je een waterflesje een tijdje in de zon laat liggen (of een paar dagen in de auto met volle zon erop) dan krijgt het water een vreemde smaak; in dat geval zijn er BPA’s in het water gelekt. Vermijd dus voeding uit plastic zoveel mogelijk. Verwarm ook NOOIT voedsel of drinken in plastic bakjes in de oven of magnetron en drink geen koffie en thee uit plastic bekertjes, want ook dan komen deze stoffen vrij. Kies zoveel mogelijk voor producten die verpakt zijn in glas. Om opname via de huid te voorkomen is het verstandig om huishoudhandschoenen te gebruiken bij het schoonmaken en om zo min mogelijk cosmetica en verzorgingsproducten te gebruiken, of kies voor de varianten die vrij zijn van xeno-oestrogenen. In zonnebrandcrèmes zitten ook stoffen die zeer hormoon verstorend zijn, een minerale zonnebrandcrème is dan een beter alternatief voor je gezondheid. Bij de natuurwinkel en reformdrogist kun je verzorgingsproducten kopen die vrij zijn van xeno-oestrogenen.

De anticonceptiepil is een van de meest gebruikte anticonceptiemethoden in Nederland. Slik je de pil dan krijg je toch een extra dosis (oestrogeen) hormonen binnen wat bijwerkingen kan geven. De meest bekende bijwerking is wel dat veel vrouwen te maken krijgen met libidoverlies door het slikken van de anticonceptiepil. Andere bijwerkingen kunnen zijn; hoofdpijn, vocht vasthouden, stemmingswisselingen, angstaanvallen,  trombose, vermoeidheid en depressiviteit. Er zijn hormoonvrije alternatieven zoals bijvoorbeeld het condoom, koperspiraal en de LadyComp.

Het vetpercentage is een indicator voor een gezonde oestrogeen balans. Oestrogenen spelen namelijk een rol bij het opslaan van vet. Een te hoog oestrogeengehalte zorgt voor extra vetopslag. Vet produceert ook weer oestrogeen met nog meer vetopslag als gevolg. Is het vetpercentage te laag dan kan er een tekort aan oestrogeen ontstaan. Voor vrouwen ligt een gezond vetpercentage tussen de 21% en 33% van het lichaamsgewicht.

Met voeding je hormonen weer in balans brengen

Naast erfelijke factoren is met name je leefstijl van grote invloed op het ontstaan van deze disbalansen. Zo hebben regelmatige beweging, goed omgaan met stress, een goede nachtrust, niet roken, weinig alcohol drinken, het beperken van zout, suiker, suikerhoudende producten (incl. honing), witmeel producten, koffie, frisdrank, varkensvlees, dierlijke vetten, margarine, gefrituurde voedingsmiddelen en conserveringsmiddelen een positieve invloed, sowieso op je algehele gezondheid. Het gaat erom dat je de slechte voedingsmiddelen vermijd en juiste voedingsmiddelen toevoegt aan je dagelijkse voedingspatroon. Voor een optimale hormoonbalans moet de dagelijkse voeding vooral uit groenten, fruit, zaden, noten, peulvruchten, volkoren producten, biologisch gevogelte en vette vis (haring, sardines, makreel, zalm) bestaan.

Voedingsmiddelen die een een positieve invloed hebben bij oestrogeendominantie zijn kruisbloemige groenten. Deze groenten bevatten een stofje wat helpt bij de afbraak van oestrogenen zodat de hormoonspiegel meer in balans komt. Het beste kun je deze groenten dagelijks eten en in flinke hoeveelheden. Verwerk het bijvoorbeeld in een smoothie of maak er sap van om er zo voldoende van binnen te krijgen. Voorbeelden van kruisbloemige groenten zijn: bloemkool, boerenkool, broccoli, radijs, witte kool, rode kool, rucola, spruitjes en tuinkers.

Voedingsmiddelen die een oestrogeen tekort kunnen aanvullen zijn bijvoorbeeld sojaproducten (tofu, sojamelk), peulvruchten, volkorengranen, cafeïne, kikkererwten, kiemgroenten, alfalfa, doperwten, noten, pinda’s, linzen en zaden als lijnzaad. Deze voedingsmiddelen bevatten namelijk fyto-oestrogenen die de effecten van oestrogeen in het lichaam nabootsen en zo tekorten op een natuurlijke manier aanvullen.

 

Gedeeld